له يادى صادق هدايت
به «صادق خان»
«تو را با دم چه کار؟ خرَد مرد مرگ بوسیده
این کج اندیشان را به «نفس» شان هِل،
این برگشته بخت زندانیان «گجسته دژ» خویشتن را!
«نابغه ی لاله عبّاسی ها» را چه کارشان؟
که ندارد دیدگان بی نگرشان دیدن، توان
مگر پست «صورتک» های رخ نشان!»
***
بازگشت؛ کاش خنکای آن لبخند آشنا نبود
کاین مانده جان به پیکان اخگری سوخته بود
چشم از آتش برکشیدم، خنده کرد.
«آری، خنده برای تو پای بست است، که رهایی
ولی گرفتار مرغک را خوشی به چه بهایی؟
مگر خود به گیتی خنده دیدی؟
تنها خنداندی این کسان و گریستی بر پلیدی دوران:
این باغ بیهُده ی بی شاخ و بر
بربگو، «مگر گریستن» را نوشته اند بر ما مگر؟!»
دزدید آن خنده بی نشان.
***
می دانم، چون می شناسمت،
نیکزاد چهره ی پهنه ی اندیشه
که تاج آزادی بر سر نهادیش:
- این سرزمین گهربار دُر فشان-
« و کنون غنوده ای به بخشی از آن خاک بی نشان
ای نشان از بی نشان دهنده ی آن هستی سزا
که به رخ کشاندی و نیافتند
که نمودی و نساختند، آن نکو گیتی ِ جهانی را
که دیگران را انگاریدنش چه بسا جان گزا
که مگر توانند زیند زندگانی را؟
و دیگرانشان را جان فرسا،
آنان که بزرگ برادران ِ کشته کودکانند
و از این خویش کُشی، چه سان در خوشی!»
***
« آری، ما نادان دست آویزان آنانیم،
همانان که نتابند سخن را
چه، ویران می سازد
«ویرانه» های آباد نمایانده ی روزگاران کهن را
- زندان های برافراشته ی از مردمان انباشته-
و تو پای از این پستی پس کشیدی؛
صد افسوس که نخواهند، شناختن آن یگانه ی بی سان
چه خشک اندیشی آنان را راهی نیست،
مگر به دور مرزهای پندار
که آنان را مگر این نیست توان.
***
گفتم:« فسوس، در نمی یابی افسوس ِ مرا از زدن یادت به سنگ»
چهره، خنده شد!
« تو را و خنده بر آزار «ولگرد سگ»؟
ندیده بودم، کور بوف پهنه ی خرَد!»
رخ به دیده شست.
***
همو، یگانه تیمارخور درد بینوا اسبان:
که می کِشند کاروان لکاته های این جهانی را
پشتشان از کوبه های تازیانه ی نامردمان سرخ،
و سرشان چونان زبانشان سبز،
آنگاه که بریده نبودند!
***
و تو خود گشودی آن شیر را و
خنده زدی به واپسین تپش ها به گاه ِ ایست،
« که تو ای ناتوان بنده ی آزارهای زیست
خویشتن کشی به از دم کشیست»
و افسانه رخ گشود:
برترین داستانی که سرودی،
که یگانه بازیگرش خود تو بودی،
آن دیده ی بینا، آن خنده گیرا.
در هر کجاست تنها نام تو بر لبان،
حتا بر لبان دشمنان به خون تشنه ات روان،
چه مگر توانند
از کنار سترگ پیکره ای چون تو خزیدن،
و تو را ندیدن؟
دیگر همگان دریافته اند که نخواهند توانست زدودن،
نام آن یگانه درد خور ِ دم آورندگان
که او برگزیده است زان ِ خود «جاودان».
کاش می دیدی ای یگانه پدر داستان
که هر آن کس که بدو دل بست دارد،
دست کودکان تو در دست دارد
و بوف تو آنست که نه در ویرانه ها
که در بُن این خانه ها
بگزیده سخت کنام،
خانه های «مردم» نام.
هر چند دانم که اندوهخواری،
به شب و روز،
اندوه این بی کسان،
آنانی که نیافته اندت هنوز.
***
ولی تو آفریدی، همه چیز را در آن قلمدان
- بر بید فراز شده نیلوفر-
که خویشتن توست در آن جاودان
که از آسمان فرا کشیدی سر
تا آن جایگاه دگر:
«جاودان شدن در هنر»!
***
تو را با دم چه راز؟
که «مرگ» به چونان شکوه و ناز،
تو را کشیده به آغوش پر نیاز،
بالنده، در فراز!
***
پیشکش به او که خندان گرید.
www.xayal.tk
pe6awah@yahoo.com
www.facebook.com/peshawa.haedary